Geri dönüş ve sorularınız için bana ulaşabilirsiniz. Kimseyi cevapsız bırakmıyorum (çev. ingilizce tabii. :))

Günlük kullanım için nasıl bir tarayıcı seçilmeli?

- Giriş -
- Firefox tabanlı tarayıcılar -
- Mozilla Firefox -
- GNU IceCat -
- LibreWolf -
- Waterfox -
- Özet -
- Chrome tabanlı tarayıcılar -
- Google Chrome -
- Iridium Tarayıcı -
- (Google'dan arındırılmış) Chromium -
- Brave Tarayıcı -
- Dissenter Tarayıcı -
- Opera -
- Vivaldi -
- Özet -
- Alternatif -
- Pale Moon -
Otomatik güncellemenin nesi hatalı?
- Özet -

Giriş

Temelden başlayalım. Bir web tarayıcısının en önemli işlevi nedir? Esasında HTML belgelerini okumak için tasarlansa da o zamandan bu yana Web büyük değişimler geçirdiği için modern tarayıcılar daha fazla özelliğe ihtiyaç duydu. Temel terminal tarayıcıları - links, w3m, Lynx, elinks -, bugün de web sayfalarını yalnızca metin olarak görmek için kullanılmaktadır. Aslında, elinks bugünün "modern" web tarayıcılarının unuttuğu birçok özelliği (çerezleri düzenleme, kişisel biçemler, klavye kısayolları gibi) desteklemektedir. Ancak nihayetinde, bütün bunlar eklentilerle de çözülebilmektedir. En fazla 256 rengin olması, görüntünün olmaması, düşük JavaScript desteği veya hiç desteğin olmaması, kısıtlı CSS desteği, video gibi HTML dışı içeriğin (dışarıdan yüklenebiliyor) yüklenememesi ve eklentilerin olmaması modern zaman tarayıcılığında bu tarayıcıları kullanışsız kılmaktadır.

Burada diğer pek çok tarayıcından da bahsedeceğim. Surf görüntü ve Javascript desteği de olan bir grafikli web tarayıcısıdır, ancak sekme ve kullanıcı arayüzü içermemektedir. Midori de bir modern web tarayıcısından beklediğiniz her şeyi ve bazı yaygın eklentileri değiştirmeye yarayan, içine monte edilmiş bir işlevsellik içerse de bu yeterli değildir. Otter Tarayıcı da hoş UI'siyle (kullanıcı arayüzü, çev.) umut veren bir proje ama, eklenti desteği içermiyor(bir aralar planda bulunuyordu). Qutebrowser da özel alan adı ayarları içeren klavye kontrollü bir tarayıcı ama uMatrix'e uzak duruyorlar. Özelliklerinin birçoğu yine eklentiler tarafından değiştirilebiliyor.

Bu hücre tarayıcların bir avantajı da sizi takip etmemesidir, ancak her birini deneyerek öğrendiğim bir şey var ki, en nihayetinde, eklentiler bir ihtiyaçtır - özellikle de yeri doldurulamayan uMatrix için. Dolayısıyla, günlük kullanım için bir tarayıcıda, yalnızca iki seçeneğiniz var: Firefox tabanlı ve Chrome tabanlı. Her biri aynı eklentileri desteklediğinden (Pale Moon'n ufak bir istisnasıyla), bu tarayıcıları değerlendirmek için diğer kriterlere bakmamız gerekiyor. Bunlar, kullanışlılık, gizlilik, kişiselleştirilebilirlik, felsefesi, kullancıya saygısı, görünüşü ve hızıdır. Öyleyse tek tek analiz etmeye başlayalım:

Firefox tabanlı tarayıcılar

Mozilla Firefox

Bununla ve Mozilla'nın diğer günahlarıyla ilgili yazdığım koca bir yazıda da belirttiğim gibi, bununla ilgili oldukça uzun bir kullanıcı karşıtı kararlar mevcut. Kısaca, içerisinde yapılandırılmış ayarları değiştirme, varsayılan olarak gelen arama motorları, gizlilik bazlı olunduğu konusunda yalan söyleyen, eklenti uyumluluğunu kaldıran, geliştiricilerine saygı duymana, size hedef odaklı reklamlar gösteren, bir başka yazılım kullanmayı gerektiren ve daha bir çok özellik (yazıyı okuyun!). Buna yavaş hız, sıçmış arayüz ve asla kullanmak istemeyeceğiniz bir tarayıcıya sahip olmanızı da ekleyelim.

GNU IceCat

Büyük ölçüdeözgürümsülüğe odaklı Özgür Yazılım Vakfı'na ait bir Firefox forku. İçinde Flash Player uyumluluğu yok ve varsayılan eklenti olan LibreJS var. Eski versiyonları casus yazılım da içeriyordu ama görebildiğim kadarıyla 60.2 hepsini silmiş. Bazı gizlilik eklentileri resmi olarak mevcut ama, - özellikle de gizlilik olayına yeni girmiş kullanıcılar için - yine de uMatrix kullanmanız gerekmekte. Her ne kadar daha etik insanlar tarafından yapılsa da, bu tarayıcı da sıçmış arayüz, yavaş hız, yapılandırma kıtlığı, modası geçmiş eklentiler gibi Firefox'un pek çok sıkıntısını içermektedir. En nihayetinde IceCat, Firefox'un birçoğunu çözmekte, daha fazlasını da içinde taşımakta, bu sorunlar da Firefox'un tercihlerine bağlı olunduğundan değiştirileceğe benzememektedir.

LibreWolf

LibreWolf, Google'dan arındırılmış Chromium'un Chrome'a yaptığının Firefox'a yapılmasıdır. (Librefox'un) ilk versiyonu, Mozilla tarafından yok edilmeden (arşiv) önce, Firefox'un "gelişmiş" bir versiyonu olarak duyurulmuştu. Topluluğun bazı üyeleri bunu bağımsız bir proje olarak dirilttiler. LibreWolf krema FF'nin sahip olduğu telemetry, Pocket veya pulseaudio gerekliliği içermemek gibi pek çok çözüm yolu sunmayı amaçlıyor. İçindeki arama motorlarının gizli (büyük G yok, büyük G = Google, çev.) olması ve beklenmedik taleplerin olmaması planlanıyor. Nihayetinde, böyle bir plan oldu ama sonrasına ölüp çok uzun zamandan beri de bugüne değin (12 Mart) pasif durumdadır, dolayısıyla gelişmeler için burayı takip etmeye devam edin!

Waterfox

Gizliliğini düşündüğünü belirten bir başka tarayıcı daha (arşiv) - Sizin gizliliğini koruma konusunda takıntılıyız. Bu da Waterfox Gizlilik Tarayıcısı'nı daha güçlü yaptığımızı gösterir., gerçeğe bakıldığınızda Waterfox bunu korumak için herhangi bir şey yapmaz ve aslında sizi Firefox'un yapabildiği kadar takip eder (arşiv) (kendisini çalıştırdığımda 109 tane istenmeyen talepte bulundu). Bu daha güçlü gizlilik tarayıcısı oldukça yapmacık duruyor - kendi gizliliklerini düşünenler bunun üstünde durmuyor ama önemli gizlilik eklentilerini yüklüyor, dolayısıyla aldatıcı söyelmleri yalnızca yeni kullanıcıları cezbetmek için etkili oluyor. Bu tarayıcı tamamıyla Firefox'a bağlı olup, berbat bir arayüzü, casus yazılımın birçoğunu kaldıramamak gibi birçok gizli kusuru var. Burası ayrıca tek bir geliştirici tarafından yürütülüyor (aynı zamanda yalancı ve gizlilikten olabildiğince nefret eden biri), dolayısıyla bunun ne kadar ayakta kalacağını bilmiyorsunuz. Ancak, olumlu özellikleri de var, Waterfox, XUL ve Web Eklentilerini, aynı zamanda NPAPI eklentilerini de, destekleyen halihazırda bulunan tek tarayıcıdır. Yine de, diğer sebeplerden ötürü, bu tarayıcı es geçilmeli. ŞUBAT 2020 GÜNCELLEMESİ: Waterfox'tan kaçınmak için bir sebep daha - StartPage'i de satın alan bir reklam şirketine satılmış (arşiv)

Özet

Firefox kesinlikle berbat ve gördüğümüz kadarıyla forkları da bundan farklı değil. Her ne kadar bazıları (bir kısım ya da tamamıyla) casus yazılım sorunlarını çözse de, bunlar IceCat'in Flash Player'la uyumsuzluğu gibi kendi sorunlarını ekliyor veya başka sorunlara sahip oluyorlar. Potansiyel taşıyan tek proje olan LibreWolf terk edildi. Firefox tabanlı tarayıcılardan kaçınmak için diğer ve daha önemli bir sebep ise bunların halen şeytan Mozilla'ya bağımlı olmasıdır. Eğer bunlar kontrolden Google için resmen vazgeçerlerse (burada gerçekleştiği gibi isim hariç hepsinden [arşiv]) - Internet'in geri kalanı her zamankinden daha fazla, kötü baronların kontrolüne girecek. Bunu raporda daha önce de belirtmiştim, ama bu o zamanlar daha spekülatifti. Şimdilerde, bu durumun birkaç yıl içinde gerçekleşmesi daha da kesinlik kazandı. Bunu bilerek, Chrome forklarının da daha iyi olamayacağını söyleyebiliriz, ama yine de onlara da bakalım:

Chrome tabanlı tarayıcılar

Google Chrome

Kendini veri toplamaya (arşiv) adamış dev bir platform... ama en azından Firefox'un aksine, başkası gibi görünmeye çalışmıyor. Sıçmış "modern" arayüz (Firefox gibi), kişiselleştirme olanaksızlığı (yapı- içi proxy ayarlarının olmaması, her zamanki gibi?), yapı-içi özelliklerinin sınırlılığı, yavaş, şeytani Google şirketine bağlı ... Salgından kaçınır gibi kaçının.

Iridium Tarayıcı

Kendisini GİZLİLİĞİNİ KORUYAN TARAYICI. BU KADAR. şeklinde pazarlayan, savını yerine getiren... tek küçük bir sıkıntı (arşiv) haricinde. İlk açılışta her seferinde Google'la bağlantı kuran Google SafeBrowsing açık, ama bunu kolaylıkla kapatabiliyorsunuz. Iridium küçük bir geliştirme takımına sahip ve uzun süredir güncellenmiyor (kasım 2018'den beri, bunu yazalı 3 ay geçmiş) Uzun süre boyunca tercih ettiğim bir tarayıcı oldu (bir sonrakini bulana kadar), fakat bu tarayıcı gizliliğin artırılmasına yönelik bir şey yapmadı. Gerçekte Chrome'a ve Google'ın tercihlerine bağlı olduğundan, bunu artık önermiyorum.

(Google'dan arındırılmış) Chromium

%100 Google'dan arınmış bir Chrome forku, Chrome Web Mağazası'yla bağlantıları kestiği gibi, Google'a veri gönderen ayarları değiştirmenize de izin vermiyor. Sık güncelleniyor ve aktif. Iridium'dan daha fazla kullanıldı, ama gizliliğe yönelik değişikliklerde bulunmadı. Nihayetinde bu tarayıcı sizi Google'ın zincirlerinden korumuyor.

Brave Tarayıcı

Bu tarayıcı yarattığı dalgayı AdBlock HTTPS everywhere ve betik engelleme gibi yapı-içi gizlilik korumalarına borçlu, ama nihayetinde bütün bunlar uMatrix tarafından saf dışı oldu. Bunun da ötesinde bunları kontrol ettiğimide şunu söyleyebilirim ki bu Shields kullanışsız - takipçilerin ezici bir çoğunluğu yalnız bırakılıyor; gerçekte, bazen bunlar bir sitenin takipçilerden yüzlerce olduğunu görse de Shields tarafından bunların hiçbiri engellenmiyor. Betik engelleme özelliği yalnızca NoScript'in gerçekleştirdiği üzere, temel olarak JavaScript'i engelliyordu. Ama şimdilerde diğer Chrome tabanlı tarayıcıların yaptığını yapıyor. Bunlara rağmen, yalnızca sizi izlemekle kalmıyor (arşiv) aynı zamanda Facebook ve Twitter takipçilerini de beyaz listeye alarak gizliliğinize karşı aktif bir çalışma yürütüyor. Brave ayrıca kişilerin onayı olmaksızın onlar adına bağışta bulunmanızı da istiyor!

Burada (arşiv) bu sorunun tartışıldığı konu mevcut. Brave Tarayıcı ayrıca büyük ölçüde tehlikeli olup, kapatılamayan otomatik güncellemeler de içeriyor (arşiv) (tamamıyla ucu açık bir konu, evet - Mozillaesk bir kılıkla). Bu tarayıcının gerçek amacı size üçüncü parti reklamlar yerine Brave reklamları göstererek sitelere ödeme yapmanızı sağlayan Brave Ödemeler gibi görünüyor. Belki bu ilgi çeken bir fikir olabilir, ama bence, bu kaptialist reklamlı İnternet yapılacak bir iş değil. Brave yaptıkları bu iğrençliği mazur göstermek adına yanıltıcı bir yem amaçlı kampanya sürdürüyor. Biraz daha iyi arayüz ve daha kişiselleştirilebilirlik (ilk açılışta birçok arama motorunu içermesi gibi) bu tarayıcının ana kurtarıcılarından. Bazı sebeplerden ötürü Brave Ödemeler programını beğenmiyorsanız, kaçınılmalı.

Dissenter Tarayıcı

Bu Brave forku son günlerde gerçekleşen, Twitter, Facebook, Mozilla gibilerinin yaptığı sansürlere karşı birdenbire ortaya çıkıverdi. Ününün yayılması herhangi bir sitedeki yazıya sitelerin sansür politikalarını es geçip yorum yapmanızı sağlayan Dissenter eklentisinin (Firefox ve Google'ın eklenti mağazalarında yasaklı (arşiv)) kendisiyle entegre oluşuna borçlu. Pek kullanışlı. Yine de, kullanabilmek için onların ReCaptcha gerektiren sosyal ağlarına katılmanız gerekiyor (geliştiriciler bunu önemsemiyorlar (arşiv)). Sonrasında, bir yorum yaptığınızda, elbette ki bu siteyi Dissenter'la paylaşmanız gerekiyor ve bu kapsamlı biçimde yapıldığında sizin gezinme geçmişinin bir profili ortaya çıkıyor. Onların yalnızca bu veriyle kalacağını kim söyleyebilir? Gizlilik politikalarında (arşiv) geçen şu lanet cümlede, neleri toplayıp paylaştıklarına dair aslında hiçbir şey demiyorlar, dolayısıyla herhangi bir kimseyi buna katabiliriz. Tarayıcı açısından, Shields gibi takipçileri ve güvenli gezinmeyei beyaz listeye alan bir Brave sıçmığını içeriyor. Buna ek olarak, yeni bir sekme açtığınız zaman, Dissenter bir kısım haber sitesine, youtube'a ikonlarını yüklemek için clearbit'e bağlanıyor ki bunlar kapatılamıyor. Siteleri de cloudflare'li, bu da demektir ki bütün geçmişiniz ve yorumlarınız kötü teknoloji devi ile paylaşılıyor (arşiv), yani gölgelerden MITM'liyor. Sonuç olarak, bu tarayıcı da günümüzün anti-sansür modasını kullanma hevesinde olan bir araç. Doğrusu, bunun büyük ölçüde İnternet'in tamamıyla elitler tarafından kontrolünün sağlanması için olabildiğince birçok insandan toplayan ve bu topladıklarını büyük santral (Cloudflare) ile paylaşan gezinme ve yorum geçmişini toplamak amacıyla tasarlanmış bir tuzak olduğunu söyleyebilirim. Fikir hoş (ve bazılarının da bunu tekrarlayacağını umuyorum) ama uygulaması daha kötüye gidemezdi. Sinirli bir kuduz köpekten kaçar gibi, koşabildiğiniz kadar hızlı koşun! Köpeklerden bahsetmişken, Spyware Watchdog da Dissenter'la ilgili diğer sorunları derinlemesine incelemiş.

Opera

Kullanıcıları tarafından da beğenilen, kendine ait motorundan Blink'e (Chrome motoru) geçince, özelliklerin birçoğunu terk edip kullanıcılarını allak bullak halde bırakmıştır. Cenazesi da birkaç yıl sonrasında Çinli bir şirket tarafından satın alınmasıyla gerçekleşmiştir. Artık hazır reklam engelleyici, batarya kurtarıcı ve bedava VPN'i ile. gibi pazarlama saçmalığı sloganlarını bir yana bırakırsak, Opera, tüm gezinme geçmişini içerecek bir şekilde sizi büyük bir ağırlığıyla takip ediyor (arşiv). Açılışında Facebook, WhatsApp (sahibi Facebook) ve Telegram (kriptograflara göre güvensiz) gibi casus platformlar entegre edilmiştir. VPN de Çin tuzağı gibi durup, uMatrix de bütün bu reklam engelleyicileri saf dışı bırakmaktadır. Mouse hareketleri ve otomatik döviz dönüştürücü gibi hoş özelliklerine karşın, nuOpera ve diğer Chrome forklarını kullanma adına çok fazla sebep bulunmamaktadır. Kaçının.

Vivaldi

Kendine çizdiği yoldan hoşlanmayan eski Opera geliştiricleri tarafından yapılmıştır. Mevcut olanlar içinde belki de en fazla özellikli tarayıcı olsa da, sizi utanmadan sıkılmadan takip etmektedir (arşiv) (mesela, Matomo analiz platformuyla). Geliştiriciler bu gizlilik sorunlarını reddedip, bunları ortaya çıkaran kullanıcılarına saygı duymadı. Tüm değerli özellikleri (mouse hareketleri, ekran görüntüleri, web panelleri, notlar...) and büyük ölçüde kişiselleştirilebilirlik (özellikle de sekmeler, sık kullanılanlar, diğer tarayıcıların sahip olmadığı klavye kısayolları...) yine de Vivaldi'yi iyi bir seçenek olarak sunuyor.

Özet

Chrome forklarının durumu Firefox'unkilerden daha iyi, kendileriinden daha fazla var ve daha yaygın güncelleniyorlar. Burada özellikler, eklentiler, görünümler ve çalışma felsefeleri açısından daha çok çeşitlilik görüyoruz. Ama burada kaçırıldığı gözlenen noktalar var. Daha çok özellikliler, kendi casus yazılımları, yanlış reklamcılık, etik eksikliği, daha düşük hız ve bozulmalar gibi kendi sorunlarını getiriyor. Bunlar, yeni bir şey göstermeyen tüm casus yazılımları kaldırıyor. Ve bunlar halen Blink motorunun (ve Google'ın) üzerien kurulu. Ve Google da kullanıcı karşıtı değişikliklere devam ettiğinden (arşiv), forklar, ki küçük takımlar yapamayarak eninde sonunda bunlarla kalıyor, bunları kaldırmak veya değiştirmek zorunda. Bu mudur? Biz gerçekten de baronların zilletlerini iyiye yönelik umutsuzca değiştirmeye çalışırken mi kapana kısıldık?

Alternatif

Neyse ki, yalnızca bütün bunların sorunlarından kaçınmayan, aynı zamanda özelliklerin, hızın, arayüzün ve kişiselleştirmenin, ve felsefenin de yolunda ve yanında ilerleyen bir tarayıcı var. Bununla da sınırlı değil, Google ve Mozilla'nın ikili hakimiyetini de kırıyor. Bu, gerçek bir isyanın tarayıcısı. Şimdi, bunu neden en başta yanlış bulduğumdan bahsedeyim, casus yazılımının miktarına (sıfır oldukça ideal ve ne kadar fazla olursa o kadar korkunç) yoğunlaştığımdan ve uMatrix'in (en önemli eklenti) de yeterince desteklenmediğini gördüğümden. Ama ışığı gördüm ve bunca zaman burnumuzun dibinde duran bu pırlantanın farkına vardım. Tatavayı bırakalım, işte karşınızda...

Pale Moon

Eski bir Firefox sürümünün forku, oradan sapıp, buradaki diğer tarayıcıların aksine kendi motorunu kullanıyor. Pale Moon'un arayüzü doğal ve sizi GTK2 temanıza götürüyor. Eğer benim kötü tasarım yazımı, Pale Moon tamamıyla modern yazılımı saran dolgulu veya boş menü sorunlarından kaçınıyor. Geany veya Claws Mail gibi mükemmel, eski tip tasarımı var. Yapı-içi kişiselleştirmesi diğer tarayıcılarından (belki Vivaldi hariç) açık ara önde ve bunu gelişmiş seçenekler menüsü ekleyebileceğiniz Pale Moon Commander eklentisiyle daha da ilerletebilirsiniz. Pale Moon kendi yeni eklentilerinin yanında XUL eklentilerini de (Mozilla tarafından terk edilmiş) destekliyor. Moon Tester Aracı eklentilerin daha eski veya yeni sürümlerinin yüklemeye zaten izin veriyor ve bunların da her yerden çalışabildiğini keşfedebiliyorsunuz. Gördünüz mü? Pale Moon kişiselleştirmeden bahsettiğinde ne dediyse odur. WebExtensions eklentileri desteklenmese de, ezici bir çoğunluğunun karşılığı mevcut(FF bir daha asla eski olanları desteklemeyeceğini söylerken). Pale Moon'u kişiselleştirmenin bir başka yolu da kendinizin yapabildiği veya kendi sayfalarından mevcut olanları bulabildiğiniz temalardır. Diğerleri işlevini korumaya devam ederken, bu taryıcı, onlardan çok ama çok daha hızlı. Firefox hayranları tarafından yayılan, Pale Moon'un, şurada da yer alan ve kendilerine imkan tanındığı halde . uyeterli bir kanıt gösteremedikleri, (arşiv) olabildiğince güvensiz olduğuna dair FUD'a (korku, belirsizlik, şüphe. çev.) aldırış etmeyin. Gerçekte, içerdiği DRM, WebRTC ve PDF okuyucu nedeniyle Firefox çok daha güvensiz. Doğrudan bir karşılaştırma için, Pale Moon Firefox'ta keşfedilen bir sistem açığından (arşiv) etkilenmemiştir. Tek şüphe duyduğum kısım, geliştiriclerinin reklamı ve Internet akışının takibini öldürecek AdNauseam eklentisini engellemesi ve bunun geliştiriciler için bir sorun olması. Ayrıca kendisi CloudFlare'i sevip Tor'dan nefret ediyor. Otomatik güncellemeler de ilk açılışta aktif durumda. Yine de, diğer tüm avantajlarından ötürü bir tık önde diyebiliriz.

Otomatik güncellemenin nesi hatalı?

Otomatik güncelleme her yönden hatalı, en basitinden otomatik güncellemeler için kendi yazılım ve datalarınızı tamamen kontrol etmesi için geliştiriciye verdiğinizde şunlar olabilir: Otomatik güncelleme her zaman kötülük için kullanılıp, amacı da kontrolü kullanıcının elinden almaktır. Güncellemek HER ZAMAN bir seçim olarak kalmalıdır.

Kaynak: Nanon - iyi ki bana bunu yeniden yazdırmamış. Ve otomatik günceleme sorunlarına, mesela bu Firefox'un pek çok kez yaptığı şeyi, kullanıcı ayarlarını değiştirmeyi, eklememi sağladı.

Özet

Pale Moon kazanır! Açık ara! Evet...IceCat, Vivaldi, ve (Google'dan arındırılmış)Chromium halen yeterince iyi ve Pale Moon'a karşı da bazı özelliklere sahip. Ama PM büyük şirketlerden bağımsızlığıyla, ön plana çıkıyor ve öncesinde de büyük avantajlarından bahsedildi. Otter veya QuteBrowser'ın yeterli işlevselliğe sahip olmasını bekleyebiliriz, ancak şimdi için benim açımdan Pale Moon'dan başkası yalan ve diğer ikisinin eklenti desteğini ne zaman kazanacağından emin değilim. Tarayıcı savaşı kazandık ve şimdi bunu kutlayabiliriz!

Ana sayfaya dön